EUDR w holenderskim e-commerce: które produkty i sklepy podlegają przepisom

EUDR w skrócie: co i od kiedy

EUDR, czyli unijne rozporządzenie dotyczące produktów niepowodujących wylesiania, ma ograniczyć sprzedaż towarów związanych z wylesianiem i degradacją lasów. W Holandii używa się określenia ontbossingsverordening. Produkt objęty regulacją może zostać wprowadzony na rynek lub wyeksportowany tylko wtedy, gdy spełnia trzy podstawowe warunki:

• jest wolny od wylesiania, czyli odpowiedni surowiec nie pochodzi z terenu wylesionego po 31 grudnia 2020;
• został wyprodukowany zgodnie z właściwym prawem kraju produkcji;
• jest objęty właściwą deklaracją należytej staranności, jeżeli za jej złożenie odpowiada operator.

Po zmianach przyjętych w grudniu 2025 pełny obowiązek przeprowadzenia należytej staranności i złożenia Due Diligence Statement koncentruje się przede wszystkim na operatorze, czyli pierwszym podmiocie wprowadzającym odpowiedni towar na rynek albo eksportującym go. Dalsi operatorzy i handlowcy mają uproszczone obowiązki dotyczące identyfikowalności, przechowywania informacji i reakcji na uzasadnione wątpliwości.

• 30 grudnia 2026: duże i średnie firmy oraz mikro- i małe podmioty już objęte EUTR w zakresie drewna.
• 30 czerwca 2027: większość pozostałych mikro- i małych operatorów.

Klasyfikację wielkości przedsiębiorstwa warto potwierdzić z księgowym lub doradcą, ponieważ liczą się kryteria unijne, a nie wyłącznie liczba osób pracujących w samym sklepie.

Jakie produkty obejmuje EUDR

Rozporządzenie obejmuje siedem grup surowców: bydło, kakao, kawę, palmę olejową, kauczuk, soję i drewno. Nie oznacza to jednak, że każdy towar mający luźny związek z tymi surowcami automatycznie podlega EUDR. Zakres produktów pochodnych określa załącznik I za pomocą kodów klasyfikacji celnej.

Przykłady ważne dla e-commerce

• ziarna kawy, kawa palona i wybrane produkty kawowe;
• kakao, masło i proszek kakaowy, czekolada oraz wskazane wyroby zawierające kakao;
• wybrane meble, wyroby drewniane, papier i inne produkty z drewna;
• opony i niektóre wyroby z kauczuku;
• soja oraz wskazane produkty pochodne;
• olej palmowy i określone pochodne;
• żywe bydło, mięso i wskazane produkty pochodzenia bydlęcego.

Lista nie powinna być używana jako samodzielna klasyfikacja. Ten sam opis marketingowy może obejmować towary o różnych kodach. Zestaw prezentowy „kawa i akcesoria” zawiera kilka elementów, z których część może podlegać EUDR, a część nie. Drewniana dekoracja i mebel mogą być klasyfikowane inaczej mimo tego samego materiału.

Jeżeli prowadzisz sklep ze zdrową żywnością i produktami BIO w Holandii, certyfikat ekologiczny nie rozstrzyga obowiązków EUDR. „BIO” dotyczy innego zestawu wymagań. Trzeba osobno sprawdzić kod CN, pochodzenie surowca i rolę firmy w łańcuchu dostaw.

Dlaczego kod CN jest ważniejszy niż nazwa produktu

CN, czyli Nomenklatura Scalona, jest unijnym systemem klasyfikacji towarów używanym między innymi w odprawach celnych. Załącznik I do EUDR odwołuje się właśnie do kodów CN lub HS. Dlatego wyszukanie w regulacji słowa „drewno” albo „kawa” nie daje jeszcze pełnej odpowiedzi.

Jak przeprowadzić pierwszą klasyfikację

1. Zbierz dokładny skład, materiał, funkcję, sposób produkcji i kraj pochodzenia produktu.
2. Sprawdź kod używany przez dostawcę i kod widniejący w dokumentach importowych.
3. Porównaj kod z aktualnym załącznikiem I do EUDR.
4. Jeżeli klasyfikacja jest niepewna, rozważ wiążącą informację taryfową lub konsultację celną.
5. Zapisz źródło decyzji i wersję załącznika, na której została oparta.

Nie kopiuj kodu z podobnego produktu znalezionego w marketplace. Różnica w materiale, przeznaczeniu lub stopniu przetworzenia może zmienić klasyfikację. Ma to szczególne znaczenie przy zestawach, produktach wielomateriałowych i artykułach private label.

W lipcu 2026 Komisja przyjęła akt delegowany aktualizujący zakres produktów pochodnych. Zaproponowane zmiany obejmują między innymi dodanie kawy rozpuszczalnej i niektórych pochodnych oleju palmowego oraz usunięcie wybranych produktów. Akt musi jednak przejść kontrolę Parlamentu Europejskiego i Rady przed wejściem w życie. W sierpniu 2026 nie należy więc opierać ostatecznej klasyfikacji wyłącznie na komunikacie prasowym — przed wdrożeniem trzeba sprawdzić aktualnie obowiązującą wersję załącznika I.

Operator, dalszy operator i handlowiec: ustal rolę firmy

Holenderskie materiały używają określeń marktdeelnemer dla operatora, downstream marktdeelnemer dla operatora w dalszym ogniwie oraz handelaar dla handlowca. Zakres obowiązków zależy od tego, co firma robi z konkretnym towarem.

Operator

Operatorem jest podmiot, który po raz pierwszy wprowadza odpowiedni produkt na rynek UE albo go eksportuje. Sklep importujący kawę, czekoladę, meble lub opony bezpośrednio z kraju trzeciego może być operatorem. Operator tworzy system należytej staranności, gromadzi wymagane dane, ocenia i ogranicza ryzyko oraz składa deklarację w unijnym systemie informacyjnym przed wprowadzeniem produktu na rynek.

Operator w dalszym ogniwie

To podmiot, który wprowadza na rynek lub eksportuje odpowiedni produkt wytworzony z towaru już objętego wcześniejszym wprowadzeniem na rynek. Przykładem może być firma produkująca wyrób z kakao zakupionego od operatora UE, jeżeli końcowy wyrób także znajduje się w załączniku I. Po zmianach z 2025 dalszy operator nie składa własnej deklaracji należytej staranności tylko dlatego, że działa później w łańcuchu, ale nadal ma obowiązki identyfikowalności i reagowania na ryzyko.

Handlowiec

Handlowiec udostępnia odpowiedni produkt na rynku bez bycia operatorem lub dalszym operatorem. Typowy sklep kupujący gotowy, objęty towar od hurtowni w UE i odsprzedający go bez przetwarzania może być handlowcem. Musi przechowywać dane bezpośrednich dostawców i odbiorców biznesowych, a gdy kupuje bezpośrednio od operatora — również otrzymany numer referencyjny deklaracji. Sprzedaży detalicznej konsumentom nie trzeba ewidencjonować poprzez zbieranie danych każdego kupującego dla EUDR.

Jedna firma może mieć kilka ról. Sklep może być handlowcem dla markowej czekolady kupionej w Holandii, operatorem dla kawy importowanej z Kolumbii i dalszym operatorem dla własnych zestawów lub produktów wytwarzanych z objętych surowców. Rola powinna być przypisana do produktu i konkretnego przepływu dostawy, a nie raz na zawsze do całej działalności.

Na czym polega system należytej staranności

Operator musi wdrożyć stelsel van zorgvuldigheidseisen, czyli system należytej staranności. Nie jest to pojedynczy certyfikat ani oświadczenie dostawcy. System obejmuje powtarzalny proces dla każdej objętej dostawy.

1. Zbieranie informacji

Zakres obejmuje między innymi opis i ilość produktu, kod taryfowy, kraj produkcji, dane dostawcy i odbiorcy, datę lub przedział czasu produkcji oraz geolokalizację działek, na których wyprodukowano odpowiedni surowiec. Dla produktów z bydła potrzebne są dane właściwe dla miejsc hodowli. Dokumentacja musi umożliwiać powiązanie konkretnej partii z właściwym pochodzeniem.

2. Ocena ryzyka

Operator ocenia, czy istnieje ryzyko, że produkt nie jest wolny od wylesiania albo został wytworzony niezgodnie z prawem kraju produkcji. Bierze pod uwagę między innymi poziom ryzyka kraju, złożoność łańcucha, wiarygodność dokumentów, ryzyko mieszania partii, korupcję, konflikty i prawa ludności rdzennej.

3. Ograniczenie ryzyka

Jeżeli ryzyko nie jest znikome, produktu nie można wprowadzić na rynek. Firma może poprosić o dodatkowe dane, zlecić audyt, wprowadzić kontrolę próbek, zmienić dostawcę lub oddzielić partie. Decyzję i jej podstawę trzeba udokumentować.

4. Deklaracja w systemie informacyjnym

Gdy operator stwierdzi brak ryzyka albo ryzyko znikome, składa zorgvuldigheidsverklaring, czyli Due Diligence Statement, w unijnym systemie. Deklaracja otrzymuje numer referencyjny. Złożenie jej oznacza przejęcie odpowiedzialności za wniosek, że produkt spełnia wymagania EUDR.

Dokumentację dotyczącą należytej staranności oraz aktualizacji systemu należy przechowywać przez co najmniej pięć lat. W Holandii kontrole będzie prowadzić NVWA, czyli Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit.

Co musi zachować zwykły sprzedawca detaliczny

Po zmianach z grudnia 2025 dalsi operatorzy i handlowcy nie muszą automatycznie przeprowadzać pełnej należytej staranności ani składać własnych deklaracji. Uproszczenie nie oznacza jednak braku obowiązków.

• zachowaj nazwę, adres pocztowy i e-mail bezpośredniego dostawcy;
• jeżeli bezpośrednim dostawcą jest operator, zachowaj numer referencyjny jego deklaracji albo identyfikator uproszczonej deklaracji;
• zachowaj dane odbiorców biznesowych, którym sprzedajesz produkt;
• przechowuj te informacje przez co najmniej pięć lat;
• większy podmiot niebędący MŚP powinien zarejestrować się w systemie EUDR zgodnie z przepisami;
• w razie uzasadnionej wątpliwości sprawdź, czy wykonano należytą staranność i czy ryzyko jest znikome;
• nie sprzedawaj produktu, jeśli uzasadnionej wątpliwości nie da się wyjaśnić;
• współpracuj z NVWA i udostępniaj dokumenty podczas kontroli.

W praktyce sklep powinien połączyć dane dostawcy, fakturę, kod produktu i numer referencyjny z właściwą partią lub SKU. Sam plik PDF zapisany w skrzynce e-mail nie wystarczy, jeśli po roku nie będzie wiadomo, którego zamówienia i której wersji produktu dotyczył.

Zmiany przyjęte i zapowiedziane w 2026 roku

W 2026 roku pojawiły się ważne materiały wdrożeniowe, ale trzeba odróżniać obowiązujące przepisy od aktów, które przechodzą jeszcze procedurę.

Obowiązujące uproszczenia

Rozporządzenie zmieniające z grudnia 2025 przeniosło ciężar pełnej należytej staranności na pierwszego operatora. Dalsi operatorzy i handlowcy zostali zwolnieni z automatycznego składania deklaracji, a ich główne obowiązki koncentrują się na identyfikowalności. W lipcu 2026 przyjęto także przepisy wykonawcze aktualizujące działanie systemu informacyjnego, w tym obsługę uproszczonych deklaracji dla mikro- i małych operatorów pierwotnych.

Aktualizacja zakresu produktów

Komisja przyjęła 13 lipca 2026 akt delegowany zmieniający załącznik I. Dokument przewiduje usunięcie części produktów oraz dodanie innych, między innymi kawy rozpuszczalnej. Nowo dodane produkty mają zostać objęte od 30 grudnia 2027. Ponieważ akt wymaga kontroli Parlamentu i Rady, właściciel sklepu powinien przed ostateczną decyzją sprawdzić, czy wszedł już w życie i jaka jest finalna lista.

System informacyjny

Unijny system służy operatorom do składania deklaracji i organom do kontroli ryzyka. Nie jest publiczną bazą, którą należy kopiować do treści kart produktów. W sklepie potrzebna jest przede wszystkim wewnętrzna relacja między produktem, partią, dostawcą i numerem deklaracji. Dane o dokładnej geolokalizacji nie muszą być wyświetlane konsumentowi na stronie produktu tylko dlatego, że EUDR wymaga ich od operatora.

Trzy praktyczne scenariusze dla sklepu w Holandii

Scenariusz 1: bezpośredni import kawy spoza UE

Polska firma z siedzibą w UE prowadzi sklep po niderlandzku i importuje kawę bezpośrednio od plantatora lub eksportera z kraju trzeciego. Następnie sprzedaje ją klientom w Holandii. Firma jest najczęściej operatorem, ponieważ jako pierwsza wprowadza objęty produkt na rynek UE.

Działanie: weryfikuje kod CN, zbiera geolokalizację działek i dane produkcji, ocenia zgodność z prawem kraju pochodzenia, sprawdza ryzyko wylesiania, dokumentuje ewentualne działania ograniczające i składa DDS przed wprowadzeniem partii na rynek. Certyfikat plantacji może wspierać analizę, ale nie zastępuje procesu EUDR.

Scenariusz 2: sprzedaż markowej czekolady z hurtowni UE

Sklep kupuje gotowe tabliczki czekolady od niderlandzkiej hurtowni i sprzedaje je konsumentom bez zmiany produktu. Zwykle występuje jako handlowiec, a nie pierwszy operator.

Działanie: zachowuje dane hurtowni i dokumenty dostawy. Jeżeli hurtownia jest bezpośrednio operatorem, sklep przechowuje także numer referencyjny deklaracji. Nie tworzy własnego DDS wyłącznie z powodu detalicznej odsprzedaży, ale ma procedurę reagowania, gdy pojawi się wiarygodna informacja o niezgodności konkretnej partii.

Scenariusz 3: dropshipping drewnianych produktów do Holandii

Sklep oferuje drewniane akcesoria wysyłane bezpośrednio z magazynu poza UE do niderlandzkiego klienta. Strona sklepu przyjmuje płatność, ale umowa z dostawcą nie wyjaśnia, kto jest importerem i kto pierwszy wprowadza produkt na rynek UE.

Działanie: przed sprzedażą ustala rolę na podstawie umowy, odprawy i warunków dostawy. Jeśli sprzedawca jest importerem, może być operatorem z pełnym obowiązkiem należytej staranności. Jeżeli formalnym importerem jest inny podmiot, sklep nadal potrzebuje danych do wykazania swojego miejsca w łańcuchu. Warto połączyć analizę z poradnikiem o cle 3 euro w dropshippingu do Holandii oraz przykładem sklepu z drewnianymi sztućcami.

Co można wdrożyć w 7 dni

1. Dzień 1: wyeksportuj katalog produktów zawierających kawę, kakao, drewno, kauczuk, soję, olej palmowy lub składniki pochodzenia bydlęcego.
2. Dzień 2: przypisz aktualny kod CN i oznacz produkty wymagające potwierdzenia klasyfikacji.
3. Dzień 3: opisz przepływ każdego produktu: producent, importer, hurtownia, fulfilment, sklep i klient.
4. Dzień 4: ustal rolę firmy dla każdej grupy SKU: operator, dalszy operator albo handlowiec.
5. Dzień 5: przygotuj kwestionariusz dostawcy dotyczący pochodzenia, partii, geolokalizacji i numerów DDS.
6. Dzień 6: dodaj w systemie magazynowym lub PIM pola na dostawcę, kod CN, partię, rolę i numer referencyjny.
7. Dzień 7: wykonaj próbny audyt jednej dostawy od dokumentu zakupu aż do produktów sprzedanych w konkretnych zamówieniach.

Po tygodniu katalog nie będzie jeszcze w pełni zgodny, ale firma zobaczy, które produkty są poza zakresem, gdzie jest zwykłym handlowcem, a gdzie pełni rolę operatora wymagającą znacznie większego przygotowania.

Najczęstsze błędy

• Sprawdzanie tylko nazwy produktu. EUDR opiera zakres na kodach CN i konkretnych produktach pochodnych.
• Założenie, że certyfikat BIO, FSC lub inny znak wystarcza. Certyfikacja może być dowodem pomocniczym, ale nie zastępuje wymaganej należytej staranności.
• Mylenie handlowca z operatorem. Bezpośredni import spoza UE zwykle tworzy szerszy zakres obowiązków niż zakup od hurtowni unijnej.
• Brak powiązania DDS z partią. Numer zapisany bez wskazania produktów, dostawy i daty traci wartość podczas kontroli.
• Zbieranie danych każdego konsumenta „na wszelki wypadek”. EUDR wymaga identyfikowalności partnerów biznesowych, nie osobnego rejestru klientów detalicznych.
• Kopiowanie starych poradników sprzed zmiany z 2025 roku. Dalsi operatorzy i handlowcy nie składają już automatycznie własnych deklaracji dla każdej odsprzedaży.
• Uznanie, że dropshipping przenosi odpowiedzialność na dostawcę. Rola zależy od faktycznego wprowadzenia produktu na rynek i warunków importu.
• Traktowanie komunikatu Komisji jak obowiązującego załącznika. Akt delegowany zmieniający zakres musi wejść w życie po zakończeniu właściwej procedury.
• Brak procedury blokady sprzedaży. Sklep powinien potrafić szybko wyłączyć konkretną partię we wszystkich kanałach.

Checklista właściciela sklepu

• Czy produkt zawiera jeden z siedmiu surowców EUDR?
• Czy jego aktualny kod CN znajduje się w obowiązującym załączniku I?
• Czy mam dokument potwierdzający kod i skład produktu?
• Czy wiem, kto jako pierwszy wprowadza towar na rynek UE?
• Czy dla tego SKU jestem operatorem, dalszym operatorem czy handlowcem?
• Czy znam właściwy dla mojej firmy termin rozpoczęcia stosowania EUDR?
• Czy bezpośredni dostawca przekazuje wymagane dane i numer DDS, gdy jest operatorem?
• Czy numer referencyjny można powiązać z konkretną partią i zamówieniem zakupu?
• Czy informacje będą przechowywane co najmniej pięć lat?
• Czy mam procedurę oceny uzasadnionej wątpliwości i zatrzymania sprzedaży?
• Czy dropshipping i fulfilment mają jasno przypisanego importera?
• Czy zespół sprawdza aktualny załącznik zamiast korzystać ze starej listy produktów?

FAQ: EUDR a sklep internetowy w Holandii

Czy każdy sklep sprzedający kawę lub czekoladę musi składać DDS?

Nie. Obowiązek złożenia deklaracji należytej staranności spoczywa przede wszystkim na operatorze, który pierwszy wprowadza odpowiedni produkt na rynek lub go eksportuje. Sklep kupujący gotowy produkt od unijnej hurtowni może być handlowcem z uproszczonymi obowiązkami identyfikowalności.

Czy wszystkie produkty z drewna podlegają EUDR?

Nie. Trzeba sprawdzić kod CN w aktualnym załączniku I. Materiał jest ważną wskazówką, ale sam fakt użycia drewna nie zastępuje klasyfikacji.

Czy certyfikat FSC albo Rainforest Alliance wystarczy?

Nie. Certyfikat może być elementem materiału dowodowego i oceny ryzyka, lecz nie przenosi automatycznie odpowiedzialności operatora ani nie zastępuje danych, analizy ryzyka i deklaracji wymaganych przez EUDR.

Czy dane geolokalizacyjne trzeba pokazać na karcie produktu?

EUDR wymaga ich od operatora w procesie należytej staranności, ale nie tworzy ogólnego obowiązku publikowania dokładnych współrzędnych na stronie produktu. Dane powinny być bezpiecznie przechowywane i dostępne dla właściwego procesu oraz organów kontroli.

Czy sklep musi zbierać dane klientów detalicznych?

Nie dla samej identyfikowalności EUDR. Dalszy operator lub handlowiec przechowuje dane odbiorców biznesowych, natomiast sprzedaży konsumentom nie trzeba dokumentować poprzez osobny rejestr danych każdej osoby.

Czy mała firma zawsze ma czas do 30 czerwca 2027?

Nie. Mikro- i małe podmioty już objęte EUTR w odniesieniu do drewna podlegają terminowi 30 grudnia 2026. Ponadto trzeba prawidłowo ustalić wielkość i rolę firmy według kryteriów unijnych.

Kto kontroluje EUDR w Holandii?

Kontrole importerów, producentów, eksporterów i handlowców będzie prowadzić Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, czyli NVWA. Organ może żądać dokumentów, sprawdzać system należytej staranności, identyfikowalność i reakcję na ryzyko.

Czy EUDR dotyczy tylko importu spoza UE?

Nie. Największa praca często pojawia się przy pierwszym imporcie, ale regulacja obejmuje również produkcję w UE, eksport oraz dalsze udostępnianie odpowiednich produktów. Zakres zadań jest jednak różny dla operatora, dalszego operatora i handlowca.

Czy akt delegowany z lipca 2026 już zmienił listę produktów?

Komisja przyjęła akt i skierowała go do kontroli Parlamentu Europejskiego oraz Rady. Przed klasyfikacją należy sprawdzić jego aktualny status i obowiązującą wersję załącznika I. Nowe produkty dodane tym aktem mają zostać objęte od 30 grudnia 2027 po wejściu zmian w życie.

Podsumowanie

Najważniejsze pytanie dla sklepu nie brzmi „czy sprzedaję kawę albo drewno?”, lecz „czy kod produktu znajduje się w załączniku I i jaką rolę pełnię w tym łańcuchu?”. Operator potrzebuje pełnego systemu należytej staranności i deklaracji. Dalszy operator lub handlowiec ma uproszczone zadania, ale nadal musi zapewnić identyfikowalność, przechowywać dane i reagować na uzasadnione ryzyko.

Jeżeli rozwijasz sklep internetowy na rynek holenderski, przygotuj strukturę danych produktowych na kod CN, kraj produkcji, dostawcę, partię, rolę firmy i numer DDS. Dobrze zaprojektowany katalog ułatwi nie tylko EUDR, lecz także import, zwroty i kontrolę marketplace’ów. Możesz zobaczyć przykładowe realizacje i omówić po polsku uporządkowanie danych oraz integracji sklepu.